HAZIRLIK AŞAMASINDA

Dersaadet: Göç, Memleket, Sürgün

İstanbullu Bir Ailenin Tarihi

Michael Asderis’in İstanbul merkezli aile tarihinin izini süren Dersaadet, Ekim ayında Aras Yayıncılık tarafından yayımlandı. 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan siyasi, sosyal ve kültürel değişimlerden Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna, Cumhuriyet’in ilk yıllarından Kıbrıs Sorunu’na kadar olan tüm süreçleri derinlikli bir biçimde ele alan bu kitap, İstanbullu Rumların Türkiye’den kovulmasıyla sonuçlanan döneme de ışık tutuyor. Kişisel hatıralar, tanıklıklar ve akademik çalışmalarla örülü, zengin bir tarihsel anlatı içeren Dersaadet, dört kuşak önce İstanbul’da başlayan bir aile hikâyesinin izini sürüyor ve yazarın “kimliğini şekillendiren bu toplumun unutulmamasına katkı sunuyor.” Michael Asderis’in Türkiye’den Almanya’ya göç ettikten elli yıl sonra kaleme aldığı Dersaadet, İstanbul’un gayrimüslim toplumlarına ilişkin bir hafıza çalışması niteliğinde:

6-7 Eylül gecesi yaşananlar sonradan Septemvriana olarak anılmaya başladı. Tercümesi çok kolay değil, ‘Eylül Olayları’ diye çevirebilirim. Yalnız biz bizeyken, örneğin evimizde, bir yabancının bizi dinlemediğinden emin olduğumuzda Septemvriana derdik. […] Mağdurlar başlarına gelen onca felaket neticesinde, sanki esas suçlu kendileriymiş gibi sessizliğe mahkûm olmuştu. Failleri tahrik etmemek ve yeni bir şiddet vakasını önlemek için Rumca bilmeyenlerin kolay anlayamayacağı başka bir sözcük kullanılırdı. Kısaca ‘olaylar’ anlamına gelen ‘yegonota’ da denirdi. ‘Olaylar’ sözcüğünün anlamı bu şekilde değişmişti. […] Birisi ‘olaylar sırasında’ dediğinde, herkes ne demek istediğini anlardı. Alenen gizlenen, fakat kolektif bir ağrının anahtar kelimesiydi bu. Sessiz ve ortak bir acının eşanlamlı ifadesiydi.

Kitabın editörü Nazan Maksudyan’ın Michael Asderis’le gerçekleştireceği söyleşi, 16 Kasım 2023 Perşembe akşamı 20:00’de Yesayan Salonu Youtube kanalından ve Aras Yayıncılık sosyal medya hesaplarından canlı olarak yayınlanacak.

Katılımcılar

Nazan Maksudyan

Geç dönem Osmanlı İmparatorluğu ve modern Türkiye tarihi tarihçisidir. 2016’dan beri Berlin’de bulunan Maksudyan, Freie Universität Berlin’de Misafir Profesörü ve Center Marc Bloch’ta araştırmacı olarak çalışmaktadır. Uzmanlık alanı geç Osmanlı İmparatorluğu’nun (18. – 20. yüzyıllar) sosyal ve kültürel tarihidir. Çocuk ve gençlik çalışmaları, cinsiyet çalışmaları, küresel tarih, entelektüel tarih ve bilim tarihi konularında ek akademik eğitim ve araştırma deneyimine sahiptir. 2009–2010 yıllarında Wissenschaftskolleg zu Berlin’de araştırmacı olarak, 2010–2011 ve 2017-2018 yıllarında Zentrum Moderner Orient’de Alexander von Humboldt bursiyeri olarak bulunmuştur. Yayınları arasında Türklüğü Ölçmek (Metis, 2005), Orphans and Destitute Children in the Late Ottoman Empire (Syracuse University Press, 2014), der. Women and the City, Women in the City (New York: Berghahn, 2014); Ottoman Children and Youth During World War I (Syracuse University Press, 2019), yer almaktadır.

Micheal Asderis

26 Aralık 1950’de İstanbul’da doğdu. Eğitim hayatına Feriköy Rum İlkokulu’nda başladı ancak babasının 1964’te Türkiye’den sürgün edilmesiyle Sankt Georg Avusturya Lisesi’ndeki eğitimini tamamlayamadı. Ailesiyle birlikte aynı yıl Almanya’nın Frankfurt şehrine yerleşti. Frankfurt’ta Abitur diplomasını aldıktan sonra, yine aynı şehirde İşletme okudu. Zamanla şirket denetimi ve vergi danışmanlığı alanında uzmanlaştı ve bu alanda uluslararası bir şirketin kurucu ortaklarından biri haline geldi. 1979’da evlendi, iki çocuk ve iki torun sahibi oldu. Aile hikâyesini anlattığı Dersaadet yazarın ilk kitabıdır.